فرشطة : پايها را از هم گشاد كرده نشست و به زمين چسپانيد سرين را و تكيه كرد بر دو ساق . و بيك جانب گذاشت هر دو پاى را در سوارى . و فرشط البعير : بفروهشتگى و نرمى فرو خفت آن شتر . و فرشط اللحم : كفانيد و پاره كرد آن گوشت را . و فرشط الشيئ : دراز كشيد آن چيز را . و فرشطت الناقة : گشاده داشت آن ماده شتر پايها را وقت دوشيدن . و فرشة الجمل : گشاده داشت آن شتر پايها را هنگام كميز انداختن . فرشك ( fareck ) و فرشگ ( farecg ) ا . پ . خوشهء كوچك انگور كه بخوشهء بزرگ چسبيده باشد و بتازى خصلة گويند . فرشه ( ferce ) و ( force ) ا . پ . فرش و آغوز و فله و شير نوزائيده . فرشى ( farci ) ا . پ . نوعى از چپق . فرشيح ( fercih ) ا . ع . نره . فرشيد ( far - cid ) ا . پ . نام برادر پيران ويسه . فرشيم ( farcim ) ا . پ . فصل . و قسم . و جزو . و حصه . فرص ( fars ) ا . ع . خستهء مقل . فرص ( fars ) م . ع . فرصه فرصا ( از باب نصر و ضرب ) : بزرگ گلوى وى زد . و نيز فرص : بريدن . و دريدن . و شكافتن . فرص ( foras ) ع . ج . فرصة . فرصاء ( fars ' ) ا . ع . ماده شترى كه بگوشه‌اى ايستاده انتظار آن دارد كه آب خور را خالى يافته آب خورد . فرصاد ( fers d ) ا . پ . توت سپيد . فرصاد ( fers d ) ا . ع . هستهء انگور . و توت سپيد و يا توت سياه . و رنگ سرخ . فرصة ( farsat ) ا . ع . واحد فرص يعنى يك هستهء مقل . و ريحى كه از آن كوزى پديد آيد و اطباء آن را بر افرصة جمع بسته‌اند . فرصة ( fersat ) ا . ع . لتهء حيض و يا پنبه و يا چيز ديگرى كه زن حايض اندام خود را بدان پاك سازد . ج : فراص . فرصة ( forsat ) ا . ع . نوبت آب و بهرهء آن . يق : جائت فرصتك يعنى رسيد نوبهء تو از آب و وقتى كه آب دهى . و انتهز الفرصة يعنى غنيمت شمار پرواى كار را و آمادهء آن باش . ج : فرص ( foras ) . فرصت ( forsat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - موقع و وقت و مجال . و يارا . و محل . و هنگام لايق و وقت مناسب . و مناسبت و موافقت . و دست يافت و دسترس . و مساعدت روزگار . و فرصت داشتن : وقت و موقع داشتن . و فرصت دادن : وقت دادن . و همراهى كردن و مساعدت نمودن . و فرصت كردن : وقت مناسب حاصل كردن . و از كار فارغ بودن . و فرصت يافتن : موقع و وقت مناسب و لايق يافتن . و موافقت حاصل كردن . و دست يافتن . و عدم فرصت : نداشتن وقت و موقع . فرصت جو ( forsat - ju ) ص . پ . كسى كه وقت و موقع را غنيمت شمرد . فرصد ( fersed ) و فرصيد ( fersid ) ا . ع . خستهء مويز . فرصمة ( farsamat ) م . ع . فرصمه فرصمة : شكست و بريد آن را . فرض ( farz ) ا . ع . رخنهء كمان كه جاى چلهء آنست . و آتش زنه . و دهانهء جوى . ج : فراض . و فرموده و واجب كردهء خداى عز و جل بر بندگان . و سنت . ج : فروض . و نوعى از خرما . و لشكر مرسوم گير . و سپر . و چوبى از چوبهاى خانه . و جامه . و عطاى مرسوم . و آنچه انسان بر خود لازم گردانيده و هبه نمايد و يا ببخشد بىقصد ثواب . و جاى زدن آتش از آتش‌زنه . و رخنهء آتش زنه . و تير قداح . و بريدگى از هر چيزى . فرض ( farz ) م . ع . فرض الله الاحكام فرضا ( از باب ضرب ) : واجب گردانيد خداوند احكام را . و فرض النبى : سنت گردانيد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و فرض الخشبة : رخنه كرد در آن چوب و بريد آن را . و فرض القاضى النفقة : بخش كرد قاضى آن نفقه را و فرمان داد بر آن . و فرض الشيئ : وقت پيدا كرد براى آن چيز . قوله تعالى : فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ . و فرض فى الشيئ : رخنه كرد در آن چيز . و فرض له : فريضه گردانيد جهة وى . و فرض له فى الديوان : مرسوم برقرار كرد جهة او در ديوان . قوله تعالى : سُورَةٌ أَنْزَلْناها وَ فَرَضْناها اى فرضنا ما فيها و الزمنا كم العمل بها ، و قيل : جعلنا فيها فرائض الاحكام ، و قرىء : و فرضناها ( بالتشديد ) اى خضلناها ، و قيل : جعلنا فيها فريضة بعد فريضة . فرض ( farz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز واجب كردهء خداى تعالى از نماز و روزه و زكات و جز آن . و قياس . و گمان و پندار . و پنداشت و حدس . و چيزى كه واقعيت نداشته باشد . و فرض كردن : پنداشتن و توهم كردن و خيال كردن . و قياس كردن . و فرض كردن خدا و رسول : واجب گردانيدن . و بالفرض : بطور وهم و پندار و بطور قياس . و بطور مثل و مثلا و فرضا . فرض ( ferz ) ا . ع . بار درخت دوم كه درخت بوى جهودان باشد ما دامى كه سرخ است . فرض ( foraz ) ع . ج . فرضة . فرض ( forraz ) ع . ج . فارض . فرضا ( farzan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور وهم و پندار و بطور گمان و قياس . و بطور تمثيل و مثل . و ظاهرا و بطور آشكار .